De rusteloze aandacht steeds maar weer terugbrengen naar dit, hier en nu

LEIDSCH DAGBLAD 4-12-2017

 

De rusteloze aandacht steeds maar weer terugbrengen naar dit, hier en nu

 

Iedere woensdagavond komt om 20.30 een kleine groep ‘zen-zitters’ in het Yoga Sucasa-centrum aan de Middelweg samen voor een meditatieavond volgens de zentraditie. Zen is een vorm van boeddhisme die sterk de nadruk legt op za-zen oftewel aandachtmeditatie. Hiermee wordt inzicht verkregen in de eigen ware aard om zo de weg te openen naar een bevrijde manier van leven. Als het tijd is om te beginnen, klinkt de gong van een klankschaal – het geluid resoneert nog lang en de trillingen zijn in het hele lichaam te voelen – en stappen we een voor een over het lint dat op de grond ligt waardoor we symbolisch de gewijde ruimte betreden. Op een schouw in de verder lege kamer brandt een kaars en staat een Boeddhabeeldje. Op de grond liggen kleedjes met daarop meditatiekussentjes en -bankjes waarop we plaatsnemen, nadat we de ruimte en onze meditatieplek met een buiging begroet hebben. We mediteren in drie ronden van 25 minuten, afgewisseld met een korte loopmeditatie, waarbij we zeer geconcentreerd stapje voor stapje een rondje lopen. De meditatie bestaat uit het met half geloken ogen kijken naar de witte muur voor ons, in volledige stilte. De instructies die ik vooraf van Klaas Wits gekregen heb zijn simpel. ‘Je brengt al je aandacht naar je buik, je telt je ademhaling (op de uitademing) van 1 tot 10 en dan begin je overnieuw.’ Tijdens het mediteren merk ik dat mijn aandacht inderdaad, precies zoals hij gezegd had, steeds door gedachtes, geluiden, lichamelijke sensaties afgeleid wordt, waardoor ik veelal de tel kwijt raak. ‘Het enige dat je hoeft te doen,’ zo bereidde Klaas me hierop voor, ‘is om dit waar te nemen en vervolgens je aandacht weer terug te brengen naar je buik en opnieuw te beginnen met tellen van je ademhaling. Waar het in essentie om gaat is te oefenen de rusteloze aandacht steeds maar weer terug te brengen naar dit, hier en nu. Want als niet 'dit', wat dan wel? Als niet 'hier', waar dan wel? Als niet 'nu', wanneer dan wel?’ Aan het eind van de derde ronde zingen de deelnemers een sutra, te vergelijken met een geloofsbelijdenis. ‘Shu-ju-mu-hen-sei-gan-do…’  klinkt het, waarbij iedere lettergreep monotoon en als op een hele noot zangerig uitgesproken wordt. ‘We zien de meditatieavond vooral als een plek om samen te oefenen,’ legt Klaas Wits me na afloop uit, 'waarna ieder weer zijn/haar eigen weg gaat. Er is geen leraar en er zijn geen toespraakjes.’ Zeshin van der Plas, eertijds leraar van het zencentrum, schreef: ‘Het is een simpele methode, maar wat het moeilijk maakt, is het vol te houden. We laten ons zo graag door onze gedachtestroom meeslepen, zo ver dat we de weg naar onszelf volledig bijster zijn. Deze meditatievorm is er op gericht om de grootste schat in het universum te vinden, je werkelijke zelf.’ Als ik later in het donker via de Nieuwe Rijn naar huis loop, lijkt de wereld om me heen lawaaieriger dan ooit.

 J. Windmeijer

 

Nieuws